“We moeten weerbaarder worden.”
Het is een zin die je steeds vaker hoort. In organisaties. In de zorg. Bij defensie en hulpdiensten. Maar ook in het maatschappelijk debat en zelfs in persoonlijke ontwikkeling.
De vraag die zelden hardop wordt gesteld:
weten mensen eigenlijk wel hoe ze weerbaarder moeten worden?
We vragen veel van mensen. Om te incasseren. Om om te gaan met onzekerheid, druk, verandering en soms zelfs dreiging. Tegelijkertijd gaan we er impliciet van uit dat weerbaarheid iets is wat je óf hebt, óf niet hebt. Iets vaags. Iets abstracts.
Maar weerbaarheid ontstaat niet vanzelf.
Weerbaarheid is geen karaktereigenschap, het is een vaardigheid. En vaardigheden moet je ontwikkelen, trainen en onderhouden.
Voor een individu betekent dat onder andere:
- Leren omgaan met stress, in plaats van die te vermijden
- Inzicht krijgen in eigen grenzen en triggers
- Fysieke en mentale belasting bewust opzoeken, in een veilige setting
- Reflecteren op tegenslag: wat gebeurt er met mij onder druk?
- Het gesprek durven voeren over kwetsbaarheid, zonder dat dit zwakte is.
Toch zie ik in de praktijk iets anders gebeuren. Mensen worden aangesproken op hun weerbaarheid, maar krijgen:
- Geen taal om het te duiden
- Geen training om het te ontwikkelen
- Geen ruimte om fouten te maken
- Geen voorbeeldgedrag van leiders
Dan wordt “weerbaarder worden” al snel een lege opdracht.
Echte weerbaarheid vraagt om begeleiding, oefening en tijd. Het vraagt om leiders en organisaties die niet alleen eisen stellen, maar ook investeren. En om individuen die bereid zijn zichzelf eerlijk aan te kijken ook als dat ongemakkelijk is.
Misschien moeten we daarom niet alleen blijven vragen of mensen weerbaarder zijn,
maar eerst de betere vraag stellen:
hebben we mensen wel geleerd hoe dat moet?
Ik ben benieuwd hoe anderen dit ervaren.
Wordt weerbaarheid in jouw omgeving gevraagd… of ook daadwerkelijk ontwikkeld?